BOTAŞ ve TPAO birleşsin

Botaş TMMOB Makine Mühendisleri Odası Başkanı Emin Koramaz, enerji sorununun çözümü için BOTAŞ ve TPAO’nun birleşmesi gerektiğini savundu.

Koramaz, aynı şekilde elektrik üretim, iletim ve dağıtım kuruluşlarının da tekleştirilmesi gerektiğine işaret etti.

Koramaz, yaptığı açıklamada, Makine Mühendisleri Odası’nın yıllardır enerji, petrol ve doğal gaz sektöründeki kamu kuruluşlarını küçültmeye, bölmeye, işlevsizleştirmeye ve özelleştirmeye yönelik girişim ve uygulamalara karşı çıktığını belirtti.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın, 1984 yılında yeniden yapılandırılırken kurumun entegre yapısının bozulduğunu ifade eden Koramaz, daha sonra Kanun Hükmünde Kararname ile bünyesinde bulunan ve doğal gaz ithalat, iletim, dağıtım ve satışından sorumlu olan iştiraki BOTAŞ’ın, TPAO’dan ayrıldığını hatırlattı.

4646 sayılı Doğal Gaz piyasası Yasası ile, kentsel doğal gaz dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesi, BOTAŞ’ın doğal gaz alım sözleşmelerinin özel sektöre devri ve BOTAŞ’ın küçültülerek yalnızca iletim şirketi olarak faaliyet göstermesinin öngörüldüğünü ifade eden Koramaz şöyle dedi:

“Kamu kuruluşları olan EÜAŞ ve HEAŞ, BOTAŞ’a 7 milyar 300 milyon YTL’ye ulaşan borçlarını ödemezken, özelleştirilecek EGO’nun BOTAŞ’a olan 780 milyon YTL borcunun faizi yasa ile silinmişti. Alacaklarını tahsil edemeyen BOTAŞ, ticari bankalara borçlanmak zorunda bırakılmıştı.BOTAŞ’ın etkin çalışmasının önlenmesi için yönetim mekanizması adeta felç edilmişti.

Sektörün serbestileştirilmesi gerekçesiyle Avrupa Birliği’nin BOTAŞ vb enerji kuruluşlarının, özelleştirilmesini dayatan, ancak kendi kamu enerji şirketlerini satın almasından korkarak, övündükleri serbest piyasalarını Gazprom’a karşı nasıl kapatacaklarını planlamakta oldukları ise bilinmektedir.”

Makine Mühendisleri Odası’nın kamuyu küçültmeye yönelik “sakat uygulamaları” her zaman eleştirdiğini belirten Emin Koramaz, şunları söyledi:

“Şimdi BOTAŞ ve TPAO’nun birleştirilmesi istemleri, geç kalmış ta olsa doğru bir girişimdir. Çünkü petrol ve doğal gaz arama, üretim, iletim, dağıtım ve satış faaliyetleri dikey bütünleşmiş bir yapıda sürdürülmelidir. Dünyanın birçok ülkesinde bu böyledir. BOTAŞ’ı da bünyesine alacak TPAO, Türkiye Petrol ve Doğal Gaz Kurumu olarak, arama, üretim, iletim, depolama, dağıtım faaliyetlerinin yanı sıra, petrol ve doğal gaz satış, pazarlama faaliyetleri ve petrol rafinaj hizmetlerini de kamu eliyle vermelidir.

Doğal gaz alım sözleşmeleri devri uygulaması sona ermelidir. Yeni arama ve üretim çalışmaları için, oluşturulacak Türkiye Petrol ve Doğal Gaz Kurumu desteklenmeli, bu kurum, çalışanların da yönetim ve denetimde söz sahibi olacağı bir yapıda, devlet bünyesindeki özerk bir şirket olarak ve gündelik siyasi çekişmelerden etkilenmeyecek, liyakat sahibi kamu yöneticileri tarafından yönetilmelidir.

Bu birleşme enerji sektörü için örnek olmalı, elektrik üretim, iletim ve satışı alanında faaliyet gösteren EÜAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ ve TETAŞ, eskiden olduğu gibi Türkiye Elektrik Kurumu olarak tek bir yapı içinde yer almalıdır.

Enerjinin bir kamusal hizmet, ucuz ve nitelikli enerjiye erişimin ise bir insan hakkı olduğu gözetilerek, enerji sektöründe ulusal ve kamusal çıkarları esas alan strateji ve politikalar izlenmelidir.