Asya ve Avrupa'nın en yüksek şelalesi ünvanını elinde bulunduran Erzurum'un Uzundere ilçesindeki Tortum Şelalesi, yargı kararına rağmen susuz bırakıldı.
Sadece ilkbaharda değil her mevsim akmasına karar verdiği şelaleyi görmeye gelenler gördükleri manzara karşısında hayal kırıklığı yaşadılar. Sembolik ve komik miktarda su bırakılmasının doğal yaşama ciddi zarar verdiğine işaret eden Uzundere Belediye Başkanı Halis Özsoy, su verilmemesini cinayet ve katliam olarak nitelendirdi. Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK) Başkanı Erdal Güzel, Tortum Şelalesinin akmamasının turizmi olumsuz yönde etkilediğini bildirirken Vali Sebahattin Öztürk, yargı kararının uygulanacağını ve şelalenin yeniden coşkuyla akacağını söyledi.
Erzurum'dan 110 kilometre kuzeyde, Artvin karayolunun kenarında bulunan Tortum Şelalesinin suyu, 1960'da kurulan hidroelektrik santral yüzünden sadece ilkbahar mevsiminde akıtılıyor. Tortum çayı ve gölünden beslenen Uzundere- Yusufeli arasındaki şelaleye, elektrik üretimi yapıldığı için diğer mevsimlerde su verilmiyor.
Uzundere'nin Çağlayan Köyü Muhtarı Osman Baykal, 14 Aralık 2009'da Erzurum Birinci İdare Mahkemesine başvurarak suyun üç değil 9 ay akmasını istedi. Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesinden Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Recep Boncokcuoğlu ile iki öğretim üyesi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, su kısıtlamasının hem jeomorfolojik yapıya zarar verdiği, hem de ekolojik dengeyi bozduğu belirtildi. Erzurum 1'inci İdare Mahkemesinin 21 Ocak 2010 günü verdiği kararda, şelalede suyun 12 ay akması uygun bulundu. Ancak, EÜAŞ (Elektrik Üretim Anonim Şirketi) suyu 23 Haziran'dan itibaren kesti. EÜAŞ, niçin suyu kestiği, mahkeme kararını uygulamadığı konusunda bir açıklama yapmadı.
Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun 5 Mayıs 2000 günü verdiği kararla birinci derecede doğal SİT alanı olarak tescil edilen Tortum Şelalesinde, 22 metre genişliğindeki su 48 metreden yüksekten düşüyor. Yüzlerce kilometre uzaklıktan 'saklı cennet' olarak nitelendirilen Tortum Şelalesini görmeye gelenler doğa sevenler, cılız bir suyun aktığını görünce hayal kırıklığı yaşadılar. Tortum Şelalesinde Erzurum Kalkınma Vakfı tarafından düzenlenen Sultan Sekisi toplantısına katılan Vali Sebahattin Öztürk, suyun çok az akmasından yakınanan turistlere yargı kararının uygulanacağını ve şelalenin yeniden coşkuyla akacağını bildirdi. 1700'lü yılların ortasında bir dağın heyelan sonucu Tortum çayının önünü kapatmasıyla oluşan ve üzerinde sürekli gökkuşağı oluşan Tortum Selalesi hakkında şu görüşler dile getirildi:
KATLİAM YAPILIYOR İDDİASI
Halis Özsoy (Uzundere'nin AKP'li Belediye Başkanı): "Şelalenin 12 ay akmasıyla ilgili yargı kararı var. Ama buna rağmen EÜAŞ (Elektrik Üretim Anonim Şirketi) Genel Müdürlüğü, Tortum Şelalesinden su bırakmıyor. Gördüğünüz gibi akan su miktarı sembolik ve komik. Suyun az bırakılmasının bilirkişi raporuna göre dere yatağına çok büyük zararları var. Ben buradan yargıyı göreve davet ediyorum. Doğal yaşamın devamı için gereğinin yapılmasını özellikle istiyorum. Bu bir cinayettir. Duyarsızlık yüzünden Asya, Avrupa ve Türkiye'nin en yüksek şelalesinde tabiat katledilmektedir. Türkiye hukuk devleti. Hukukun vermiş olduğu karara da hepimiz saygı göstererek uymak zorundayız"
Erdal Güzel (ERVAK Başkanı): "Turizmin en canlı olduğu Temmuz ayındayız. Tortum Şelalesi de turizm açısından Erzurum için çok önemli bir aktör. Dünyanın en önemli şelalelerinin başında geliyor. Ama malesef bu aylarda akmaması turizm açısı yönünden çok menfi. Bu konuda bir yargı kararı alınmış. Yargı kararı gereğince şelalemizin 12 ay boyunca akması gerekiyor. Ama ne hikmetse bu yargı kararı uygulanmamış. Görenleri büyüleyen Tortum şelalesinin 12 ay boyunca akmasını sabırsızlıkla bekliyoruz."
GÖRME ENGELLİNİN HAYAL KIRIKLIĞI
Yusuf Sarigil (Görme engelli hukukçu ve öğretmen): "Ankara'da yaşıyorum. Yazın iki ay boyunca Uzundere'ye tatile geliyorum. Hemen hemen her gün çay içmeye gelirim. Suyun sesini dinleyerek çay içmenin tadı bir başka olur. Fakat yaz aylarında su akmıyor. O zevkten ben benim gibi düşünen bir çok insan mağdur kalıyor. Yani şelale olma özelliğini yitirmiş oluyor. Şelale olmaktan çıkıyor, taş yığını haline geliyor. Benim gibi görme engelli olup suyun sesini dinlemeye gelenler hayal kırıklığına uğruyor."
Öztürk Akkök (Gazeteci): "Tortum şelalesinin fotoğrafını çekmek amacıyla geldik. 'Yılın 12 ayı Tortum şelalesi akacak' denilmişti. Doğrusunu söylemek gerekirse hayal kırıklığı yaşadık. Çünkü şelalenin suyunu yine kesmişler. Niye kesmişler? Sonuçta mahkeme kararıyla akıtılmıştı su. Bir keyfiyet var ama işin içerisinde bunu anlayamadım."
BÖYLE ŞEYLER SADECE TÜRKİYE'DE Mİ OLUR?
Şaban Ata (Turizmci): "Tabiat varlığımızın akmaması bizi çok üzüyor. Yerli ve yabancı binlerce turisten talep var. Tortum Şelalesine gelenlerin yarısı suyu akarken görüyor, yarısını hiç göremiyor. Bunların da görmemesi tabiki Türk turizmi açısından uygun değil. Mahkeme kararını duyduğumuz an çok sevindik. Türkiye'mizde böyle güzel bir şelalenin olması muhteşem. Yargıya ve devletimize güvenimiz sonsuz. Tortum Şelalesinin suyunda yaşayan binlerce canlı var. Binlerce kilometreden yol katedip gelenlere büyük haksızlık oluyor. Böyle bir güzellik yurdumuzda yok."
Sevgi Özyazgan (Turist ): "Gaziantep'den oğlumun yanına ziyarete geldim. Oğlumda buranın çok güzel olduğunu söylemişti. Suyun akmadığını gördük ve sükutu hayale uğradık."
Selim Telli (İnşaatçi): "Çocuklarla birlikte şelaleyi görmeye geldik. Ama akmıyormuş. Yabancı ükelerde görüyorsunuz şelaleler akıyor ve uçaklarla havadan izleniyor. İnsanlar gelmiş şelaleyi seyretmeye ama malesef akmıyor. Böyle bir şey sadece Türkiye'de mi olur?"
ŞİFALI OKSİJEN KAYNAĞI
Uzundere Belediye Başkanı Halis Özsoy, 48 metreden Tortum Şelalesi'nde düşen su damlalarında normalden üç kat fazla oksijen olduğuna dikkati çekti. Başkan Halis Özsoy, "Yükseklik açısından Asya ve Avrupa'da birinci, oluşum açısından ise dünyada ikinci bir örnek. Mahkemeye verilen bilirkişi raporuna göre, şelalenin sağlık açısından çok önemli bir özelliği ortaya çıktı. Normalden 3 kat fazla olan damlacıklardaki oksijen, astım, kalp ve bronşit gibi hastalıklara da çok iyi geliyor. O yüzden şelaleyi görmeye gelenler bolca şifalı olan oksijeninden de yararlanıyor" dedi.
| Yorumlar |
|
